Op 3 april jl. deed de Hoge Raad een verrassende uitspraak. Wat was het geval (voor het overzicht ronden we alle bedragen af)? Een moeder schenkt haar zoon in 2015 twee bedragen: in maart € 5.000 en in december € 80.000. Over de laatste schenking wordt € 8.000 erfbelasting betaald. Zij overlijdt in april 2016 en laat haar zoon dan nog € 25.000 na.

De laatste schenking valt binnen 180 dagen voor overlijden en moet dus worden bijgeteld. Na aftrek van de vrijstelling van € 20.000 is 10% van € 85.000, ofwel € 8.500, aan erfbelasting verschuldigd minus de naar evenredigheid betaalde schenkbelasting. De inspecteur (gesteund door de Hoge Raad) bepaalt deze op € 6.500, zodat € 2.000 te betalen resteert. Wat gaat hier nu mis?

De zoon is dus slechter af dan wanneer zijn moeder hem niet meer had geschonken. Zonder de laatste schenking zou hij de schenking van december als nalatenschap hebben verkregen en € 8.500 erfbelasting hebben betaald. Nu er in december 2015 nog is geschonken, ontvangt hij evenveel, maar hij betaalt wel € 8.000 schenkbelasting en € 2.000 erfbelasting.

Waarom wordt er niet meer schenkbelasting verrekend? Het venijn zit hier in de vrijstelling erfbelasting. Deze bedraagt € 20.000, terwijl de schenkbelasting zonder vrijstelling is berekend (deze was al met de schenking in maart benut). Maar er kan niet meer schenkbelasting worden verrekend dan het bedrag aan erfbelasting dat aan de laatste schenking kan worden toegerekend. En dat is, door de vrijstelling erfbelasting, niet meer dan 80/105 * € 8.500 = circa € 6.500.

Tip
Wil je cliënt nog op zijn sterfbed schenken, realiseer je dan dat deze evenredige toerekening tot nadeel kan leiden. Dat speelt uiteraard niet bij vrijgestelde eigenwoningschenkingen, die nog op het sterfbed worden gedaan.